تماشای دو اثر آخر محسن مخملباف، یعنی س.ک. س و فلسفه و فریاد مورچگان، مشاهده ی نوع پرداخت کارگردان و مشاهده ی بازخوردهایی مشابه هم، از سوی تماشاکنندگان این دو فیلم با وجود دیدگاه های فکری متفاوتی که داشته اند، وسوسه ی نوشتن این مقاله ی کوتاه را در من شعله ور ساخت.
ابتدا به سراغ چند مثال از کارگردانان بزرگ سینما درباره ی بیان سینمایی می‌رویم. مثال اول، فیلم یک ساعته ی «من خدا هستم، پروردگار شما» با موضوع وجود خدا از مجموعه ی ده فرمان کریستوف کیشلوفسکی است. در صحنه ای از فیلم پسر از پدر درباره وجود روح می‌پرسد و کارگردان در آن حین تصویر بخار قهوه را با حالتی رازگونه نمایش می‌دهد. کارگردان مخاطب خویش را در یک دو راهی قرار می‌دهد و بخار تعبیری از روح  و شاید هم فقط همان بخار باشد.

تقاطع، خون بازی، رئیس، روز سوم، اتوبوس شب. همه‌ی این‌ها فیلم‌های خوبی بودند که در یک سال و نیم اخیر دیدم. اما فیلم‌هایی نبودند که خیلی در ذهنم بمانند و با آن کلنجار بروم. فیلم باغ‌های کندلوس آخرین فیلمی بود که مدت‌ها در موردش فکر می‫کردم و هر بار فکر به آن سر ذوقم می‫آورد، کیفور می‫شدم. مدت‌ها بود منتظر آن سر ذوق آمدن بودم که به همین سادگی پاورچین پاورچین به سینماهای ایران قدم نهاد. به سرعت خودم را به سالن سینما رساندم و با دقت فیلم را دیدم. از فیلم خوشم آمد. بار دوم هم با علاقه رفتم و دیدم و خیلی بیشتر خوشم آمد و آن حس قدیمی‫ای که یک سال و نیم بود به سراغم نیامده بود در من بیدار شد. حس لذتی بلند مدت و سرخوشی عمیق. حس بزرگ شدن و رشد کردن. حالا که از فیلم خوشم آمده می‫خواهم دلایلش را به شما بگویم تا شاید قبول کنید و تحریک شوید فیلم را ببینید و یا اگر فیلم را دیده‫اید با ذهن بازتر به آن فکر کنید.

“زمانی من، جوانگ جو، به خواب دیدم که پروانه ای هستم که در اطراف می پرد، با تمام نیازهای یک پروانه و در خیالات خود یک پروانه بودم و از وجود انسانی خویش بی خبر. ناگهان از خواب جستم و خود را دیدم که جوانگ جو هستم . اینک نمی دانم که من انسانی بودم که خواب پروانه ای دیده و یا پروانه ای هستم که خواب می بیند و خود را انسان می پندارد…”

جوانگ جو - فیلسوف چین باستان

آن چه که به عنوان یک دوست دار سینما از هابرماس برداشت کرده ام (با نگاهی به آثار سینمادیجیتالی ِ عباس کیارستمی)
قسمت اول؛ مقدمه: نگاه به سینما به¬عنوان یک امر بسیار جدی و عنایت هم¬زمان به فلسفه(ی مدرن و پسامدرن) امر تازه¬ای نیست. هریک از منتقدان بنا به مشرب فلسفی¬ای که اختیار کرده و نحوه¬ی تربیت و نگاه خویش به جهان و چالش¬های آن به گونه¬ای این عنایت ِ هم¬زمان را ابراز داشته و در کار خویش که ارائه¬ی درکی و تفسیری و تأویلی از جهان فیلم¬هاست، به¬کار می¬بندد.